• Laatste eer voor Paul Martens bij SO Soest tijdens de uitvaart die vanwege het coronavirus in besloten kring moest plaatsvinden.

    Jaap van den Broek

Zelfs geen plakje cake op begrafenis en bij crematie

SOEST Uitvaartverzorger Jos Otten en SO Soest voorzitter Ries de Jong lopen donderdag aan het begin van de middag voor de begrafenisauto op het parkeerterrein van de sportorganisatie. Daar wordt de laatste eer bewezen aan Paul Martens die vorige week overleed.

Johan van Beek

Ongeveer tachtig mensen applaudisseren wanneer de rouwstoet langzaam voorbijtrekt. Op deze manier, een last-minute ingeving van Otten, kunnen toch nog meer mensen fysiek betrokkenheid tonen bij het heengaan van een betrokken Soester. SO Soest is een van de vele organisaties die mocht profiteren van de tomeloze inzet van vrijwilliger Paul.

EXTRA KLAP Vanwege het coronavirus kunnen nabestaanden alleen in besloten kring afscheid nemen van hun dierbare. Dat is een extra klap voor de betrokkenen. Bij een uitvaart zijn maximaal dertig personen toegestaan. Dat betekent dat in grotere families keuzes moeten worden gemaakt wie er wel mee mag en wie er thuis moet blijven.

GROTE IMPACT ,,Dat heeft een hele grote impact op de familie", zegt Lisette Otten van Uitvaartverzorging Smorenburg. ,,Je hebt warmte en steun van elkaar nodig en dat kan nu niet." Ook bij het afscheid zelf zijn uitvaartverzorgers en nabestaanden gebonden aan strikte regels. ,,In de crematoria en de uitvaartcentra worden geen consumpties meer genuttigd. Het is heel schraal, heel koud", zegt Lisette Otten.

Uitvaartverzorging A. van Pijpen uit Baarn verzorgt ook geen broodtafels of andere consumpties meer. ,,Op sommige plekjes is er een kopje koffie voor het gezin, maar er is geen persoonlijk contact mogelijk.

In de kerken en andere zalen waar een afscheidsbijeenkomst wordt gehouden, wordt ook strikt de norm van dertig gasten gehanteerd. Dat is keihard, beseffen de uitvaartverzorgers, maar het is onder de huidige omstandigheden niet anders. ,,Binnen een familie kom je al snel op meer dan dertig mensen, dan kan het zijn dat kleinkinderen afvallen of broers en zussen. Dat is niet een keuze die wij hebben gemaakt, het moet zo vanwege de voorzorgsmaatregelen", zegt Annelies van Pijpen.

MENSELIJKE MAAT In een branche waar uitgerekend de menselijke maat de boventoon voert, zijn de persoonlijke mogelijkheden als gevolg van de coronauitbraak bijzonder beperkt. Volgens zowel Lisette Otten als Annelies van Pijpen wordt daar wisselend op gereageerd.

Lisette Otten: ,,De één reageert met een en al begrip, de ander is emotioneel en boos. Begrijpelijk omdat je je een ander afscheid wenst."

Annelies van Pijpen: ,,Voor iedereen is het een heel emotioneel besluit dat moet worden genomen. De reacties zijn van rationeel tot emotioneel. Iedereen moet zijn eigen verantwoordelijkheid nemen, ook wij en onze medewerkers, hoe anders je het ook zou willen."

LAATSTE VERZORGING De veiligheidsvoorschriften beginnen al bij de laatste verzorging van de overledene. Er zijn families die daarbij willen helpen, maar om het contact tussen de medewerker van de uitvaartverzorger en nabestaanden te voorkomen, mag dat niet meer. Het is afwachten of de veiligheidsvoorschriften nog verder worden uitgebreid, omdat het coronavirus nog dagelijks meer patiënten maakt en slachtoffers eist.

BEELD EN GELUID Op allerlei manieren proberen de uitvaartverzorgers mensen op afstand toch bij een afscheidsbijeenkomst te betrekken. Dat gebeurt met beeld- en geluidsopnamen en in sommige gevallen een livestream. Maar bij dat laatste kan een slechte internetverbinding de beoogde gang van zaken verstoren.

LATER TIJDSTIP In een aantal gevallen is ook al nagedacht om op een later tijdstip een herdenkingsbijeenkomst te organiseren. De familie van Paul Martens wil dat proberen te realiseren. Voor Paul Martens werd donderdag een speciale route gereden die voerde over de parkeerplaats van SO Soest, waarvan hij erelid was en waar tachtig mensen hem onder luid applaus de laatste eer bewezen. Het was een idee dat een dag ervoor was bedacht door Jos Otten. Hij werd zelf ook geraakt door de indrukwekkende gebeurtenis. ,,Hij vertelde me net dat hij er kippenvel van had gekregen", aldus Lisette Otten.

GEZONDE VERSTAND Het is nu een kwestie van zowel de menselijke aspecten als het gezonde verstand in de gaten te houden, beseft Annelies van Pijpen. ,,Op het idee van een latere herdenking wordt grotendeels positief gereageerd. Maar het blijft nu lastig, we hebben dit niet eerder meegemaakt."

Lisette Otten: ,,Ik merk dat het bij onze eigen mensen ook pijn doet. Het druist tegen de ethiek in waarom je dit werk doet."